

داکتریارمحمد حیدر زاده
انسداد و انسجام آبهای خروشان؛ عزت و آبروی ملی ما
آب، سرچشمه حیات و اساسیترین منبع برای توسعه و بقای زندگی است. در اندیشه ملی، آب نه تنها شرف و آبروی ما، بلکه از ارزشمندترین داراییهای ما به شمار میرود. از نگاه علمی نیز آب عنصر حیاتی برای ادامه زندگی تمام موجودات زنده و همچنین برای حفظ محیط زیست است. انسداد و مدیریت درست آبها تنها برای زراعت صنعتی نیست، بلکه ضامن حیات و تأمین نیازهای نسل امروز و فردای ماست.
به همین سبب، پروژههای بزرگ ملی در کشور، همچون بند آب فراهرود، بند ذخیره پادشان در کرخ هرات، بند برق گلبهار بالای در یا پنجشیر و پروژه حیاتی و منطقهای کانال قوشتیپه از رود آمو، راه نجات و عزت ما به شمار میروند.
آب، ثروت و عزت افغانستان
هممیهنان عزیز! آب مسألهای ملی، ثروت و آبروی افغانستان است. حمایت از پروژههای انسداد و انسجام آب، نشان از عشق به وطن دارد؛ و بیتوجهی یا مخالفت با این روند خیانتی ملی است. آنان که طرفدار دادن آب رایگان به بیگانگاناند، نزد مردم شریف افغانستان خائن به مادر وطن دانسته میشوند.
کوههای افغانستان سرتاج منابع آبی منطقه و دروازه طبیعی آسیای مرکزیاند. مدیریت این منابع عظیم، کشور ما را نیرومند میسازد و در برابر دشمنان و همسایگان متخاصم، همچون سلاحی راهبردی عمل میکند. در تاریخ کهن خراسان نیز آبهای خروشان همواره بخشی از امنیت ملی ما بودهاند.
مزایای زیستمحیطی و توسعهای
انسجام و انسداد آبها افزون بر فواید زیستمحیطی، زیربنای اصلی توسعه پایدار به شمار میرود. با اجرای پروژه کانال قوشتیپه میتوان زمینهای خشک، دشتهای بیعلف و مناطق بیابانی را سرسبز ساخت و از بیابانزایی جلوگیری کرد. این کانال با طول ۲۸۸ کیلومتر، عرض ۱۲۰ متر و دسترسی به زمینهای حاصلخیز دو سوی آمو به پهنای ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلومتر، بزرگترین پروژه زیربنایی زراعت در شمال افغانستان خواهد بود.
نتایج آن عبارت است از:
• افزایش زمینهای آبی برای کشت دو فصله.
• بهبود آبوهوای دشتهای گرم و سوزان.
• غنیسازی منابع آبهای زیرزمینی.
• کاهش سرعت ذوب یخچالهای طبیعی هندوکش.
• ایجاد امید و حیات تازه برای پرندگان، گیاهان و زیستبوم منطقه.
این طرح عظیم میتواند شمال افغانستان را به قطب تولید گندم، حبوبات و محصولات صادراتی بدل سازد.
آب؛ زیربنای اقتصاد و حیات
نباید فراموش کرد که آب نقشی تعیینکننده در اقتصاد کشورها دارد. مصرف آن در زراعت، دامداری و صنایع، زیربنای پیشرفت اقتصادی را میسازد. نبود آب به معنای توقف حیات و آسیب جدی به منطقه است.
همچنین در برنامههای بینالمللی محیط زیست (۲۰۲۵ تا ۲۰۵۰) نیز انتقال احتمالی مهاجرین افغانستان به شمال کشور در پی تغییرات اقلیمی، به شرط مدیریت آب و زمین در همین حوزه دیده شده است.
سخن پایانی
انسداد و انسجام آبهای خروشان افغانستان، نه تنها عزت و آبروی ما بلکه سرمایهای ملی است. از دید کارشناسی، باید همه مردم شریف و آگاه کشور در این موضوع ملی متحد شوند. وظیفه مهندسان و متخصصان هیدروتخنیک ماست که با تلاش پیگیرانه، از هدررفتن آبها جلوگیری کنند و این ثروت الهی را برای آینده کشور پاس بدارند.
آب مایه حیات است، و مدیریت آن مایه قدرت و عزت افغانستان.
داکتریارمحمد حیدر زاده
دکتر علوم در بخش محیط زیست
منابع :
ـ= اتلس افغانستان چاب « ۱۹۸۵ م » اداره سروی کارتوگرافی جیوکارت پولند.
ــ یادداشت های تحیقیقاتی من از دوره « ماستری ـ داکتری طی سالهای ۱۱۹۹ الی ۱۹۹۵ » =