قاسم آسمایی
دربارۀ «فرهنگ کابل باستان»
کتاب حاضر را میتوان مقدمه و تلاشی برای تدوین فرهنگ جامع کابل و کابلستان و دریچهای کوچکی به سوی تاریخ کهن و پرفراز و نشیب شهری که قدامت تاریخی، فرهنگی و تمدنی بزرگ آن به بیش از ۳۵۰۰ سال پیش میرسد، دانست.
کابل به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، مرکز تجارت و معبر فاتحان و مهاجمان بزرگ بوده و در مقطعی از تاریخ یکی از مسیرهای اصلی جادۀ ابریشم تعریف و شناخته شده است.
زنده یاد عزیزالدین وکیلی پوپلزایی مورخ و خطاط مشهور وطن است و آثاری زیادی در مورد تاریخ وطن به میراث گذاشته که از ارزش زیادی برخوردار است و این مجموعۀ دوجلدی دربارۀ تاریخ کابل نمونۀ از آن برای وضاحت تاریخ وطن است.
نگارش و تدوین این کتاب قرار تذکر مؤلف نیز سرنوشت با فراز و نشیب داشته و از مصیبتهای که در دهۀ هفتاد شمسی قرن گذشته بر کابل و کابلیان وارد شده در امان نمانده است. چنانچه صفحات چاپ شده جلد اول کتاب در بهار و تابستان سال ۱۳۷۱ شمسی در اثر جنگ های داخل شهر کابل در مطبعه دولتی حریق گردیده و مؤلف باردگر کتاب دستداشته را از روی پروفهای اولین، مجدداً ترتیب و آمادۀ چاپ نموده است.
این اثر، با سبکی خاص که مؤلف برای بررسی و ثبت حوادث تاریخی داشته، دربارۀ موضوعات مهمی از جمله: دربارۀ نامهای قریهها و محلهها و باغهای قدیم کابل که شماری از آنها در نقشه های جدید شهر کابل تغییر نام داده اند و یا بکلی از بین رفته اند، سیستم ادارۀ دولتی، عناوین و نامهای ادارات، القاب مأمورین و کارکنان دولتی در برهۀهای گوناگون تاریخ معلومات همه جانبه میدهد.
ذکر این نکته ضرور است که در این اثر اتکای بیشتر بر کارروایی حکمروایان صورت گرفته و کمتر به مناسبات اجتماعی و رشد و تحول اوضاع مدنی و زندگی باشندگان کابل پرداخته شده، از جمله بخش اعظم محتویات کتاب حاوی معلومات و اطلاعات عمدتاً دربارۀ تاریخ دو سه قرن اخیر شهر باستانی کابل است. با آنهم کتاب میتواند اساسی برای تکمیل سایر عرصههای مربوط به تاریخ کابل و کابلستان دانسته شود. امید میرود بر روی این تهداب و بنیاد گذاشته شده، ابعاد دیگری از عنعنات، فرهنگ، مناسبات اجتماعی و دهها موضوع دیگر مربوط به کابل و زندگی باشندگان آن توسط پژوهشگران و محققین ادامه یافته و تکمیل گردد.
انتشارات راه پرچم سلسله تدوین و پخش دیجیتال آثار مربوط به کابل را ادامه میدهد. با حرمت
محمد قاسم آسمایی
بالا
بازگشت